“Elke euro gaat naar de verbetering van het gebouw”

In 1919 richtte Jan Evert Scholten, die behalve industrieel en politicus ook zeer betrokken was bij het Groningse culturele leven, de Verainen De Grunneger Sproak op. Doel van de vereniging was het behouden en bevorderen van de Groningse taal en cultuur. In haar eigen Der Aa-theater presenteerde de vereniging Groningse toneelstukken en operettes. De Grunneger Sproak piekte in de jaren vijftig. Daarna werd het, onder andere door de komst van de televisie, minder. Toch stonden de leden tot in de jaren ’90 met Groningstalige stukken op de planken. In 2010 werd de vereniging een stichting, die draait op vrijwilligers. Zij spannen zich in om het tot Aa-theater omgedoopte pand in ere te houden als podium voor de streektaal en culturele ontmoeting. 

Gerrit Kamstra, voorzitter van de stichting, ziet een opleving van het Gronings. “Steeds meer mensen hechten waarde aan hun streektaal en willen die behouden en gebruiken. Ons theater wil een podium zijn waar het Gronings tot uiting komt. Daarnaast programmeren Eurosonic en de Oosterpoort Americana- en countryblues concerten in ons theater; muziek die goed aansluit bij de rauwe, nuchtere en eerlijke Groningse ziel. We vinden het belangrijk om laagdrempelig te zijn. Artiesten kunnen bij ons voor een laag bedrag de zaal huren, inclusief professionele mensen en apparatuur. En we helpen ze met de publiciteit.”

"Een paar jaar geleden vertoonde het gebouw op diverse plekken flinke scheuren. Ook stonden er kozijnen uit het lood. We vermoedden dat dit wel eens mijnbouwschade kon zijn en deden een schademelding bij het IMG. We waren aangenaam verrast door de aandacht vanuit het IMG. De directe manier van communiceren was prettig, net als de grondigheid waarmee twee experts de schade opnamen. Daarna volgde een dik rapport en een bijbehorend herstelbedrag. Daar zeiden we ja op.” Niet lang erna kreeg de stichting het bericht dat het IMG het geld zou overmaken. ”Er klonk gejuich door het theater”, zegt Gerrit met een brede glimlach.

"De schadevergoeding kwam als geroepen. Het bedrag dekte niet alle kosten van de renovatie, maar het stelde ons wel in staat om zaken structureel aan te pakken. De focus van de stichting lag jarenlang op het culturele aspect van het theater, er was weinig aandacht was voor het verbeteren van het gebouw, dat steeds meer gebreken vertoonde. Er zijn tijden geweest dat we emmers in de zaal hadden staan, omdat het dak aan alle kanten lekte. Waardoor ook de vloer veel te lijden had."

Het dak is inmiddels gerepareerd en geïsoleerd, en op de bovenverdieping zijn nieuwe kozijnen en ramen met dubbel glas geplaatst. Verder kwam er een klimaatinstallatie en is de voorgevel vernieuwd. "Iedere IMG-euro is naar de verbetering en verduurzaming van het pand gegaan”, aldus Gerrit. “Een must, want het gebouw moet voldoen aan alle veiligheidsvoorwaarden. Anders kunnen we ook niet zoveel voorstellingen organiseren. Bovendien wordt ons theater niet gesubsidieerd. Je kunt in die zin zeker zeggen dat de vergoeding voor de aardbevingsschade heeft bijgedragen aan ons voortbestaan.”