10 december 2020

19 reacties

IMG-voorzitter blikt vooruit op 2021

De schadeafhandeling bleef onverwacht hard groeien, constateert IMG-voorzitter Bas Kortmann in een terugblik op 2020. In een interview zegt hij voor 2021 te verwachten dat de totale schadevergoeding de 1 miljard euro overstijgt. Ook start de regeling voor immateriële schade en zoekt het IMG oplossingen voor lastige vraagstukken rond vergoeding van fysieke schade.

Na 2019, werd je in 2020 opnieuw verrast door de aantallen?

"Ja, dit had toch niemand kunnen voorzien? In 2018 startten we, toen nog als Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG, red.), met circa 150 schademeldingen per week. Eind vorig jaar liep dat op naar 400 per week. Wat al een enorme stijging was. En nu, terwijl er geen nieuwe grote beving is geweest, schommelt het aantal schademeldingen wekelijks rond de 1.000."

Was het IMG, dat 1 juli startte, hierop voorbereid?

"In zeker zin niet, want het heeft ons verrast. Tegelijk is onze basis die we vanuit de TCMG hadden opgebouwd, goed geweest en waren we er wel klaar voor. We bleken zodoende in staat mee te groeien met de hogere instroom van schademeldingen. De afhandelingsduur is gemiddeld nu korter dan het eind vorig jaar was. Voor de Groninger betekent dat echt vooruitgang."

En nu, groeit het nog verder?

"Ik zou het niet durven zeggen. Wij blijven in ieder geval onverminderd investeren in verdere capaciteitsvergroting. Vanwege die onzekerheid, maar ook omdat we willen dat de afhandelingsduur voor alle zaken beneden het half jaar komt. Nu lukt dat bij de meerderheid, maar nog niet voor allemaal."

Waarom is het niet te voorspellen?

"Er gebeurt iets vreemds met de ontwikkeling van schademeldingen. De bevingen nemen af. Maar de schademeldingen nemen toe. Vooral in de randen van de effectgebieden waar de schadekans misschien 1 procent is. Waar de schadekans het grootst is, tot wel 100 procent, komen veel minder schademeldingen binnen. Terwijl ook daar duizenden woningen staan waar nooit schade is gemeld."

Is dat dan een probleem?

"Als mensen schade hebben, dan moeten ze die gewoon melden natuurlijk. Daarbij is duidelijk dat juist in de randen van de effectgebieden in het verleden veel minder vaak schade is gemeld en dat nu deels sprake is van een inhaalslag. Toch zouden we absoluut gezien ook meer meldingen verwachten uit gebieden waar de schadekans veel groter is. We gaan komend jaar actief op zoek naar mensen die vermoedelijk aardbevingsschade hebben, maar geen melding hebben gedaan."

Kijkend naar fysieke schade, wat viel nog meer op in 2020?

"In 2019 starten we met een paneladvies dat handvatten biedt voor toepassing van het bewijsvermoeden in de praktijk. Toen kregen we de wind eronder. Het was met dat advies veel duidelijker waar schade door bevingen in het Groningerveld kan zijn ontstaan en hoe die te beoordelen. Nu we dat bijna twee jaar doen, zagen we in de loop van 2020 ontwikkelingen die toch vragen oproepen. Zo is het vreemd dat er in het hele effectgebied van die bevingen, van epicentrum tot de rand, ongeveer evenveel schade wordt vastgelegd en evenveel wordt vergoed per adres."

Schade moet toch worden vergoed?

"Zeker, de Groninger moet krijgen waar hij recht op heeft. Maar de vraag dringt zich op of wij dat nu wel doen. Het is bepaald niet vanzelfsprekend dat er evenveel schade moet worden vergoed in woningen die het verst weg liggen van de epicentra als woningen die er pal naast staan. Dit is nu wel de praktijk en dat is mede door de wijze waarop het paneladvies nu wordt gehanteerd. We onderzoeken op dit moment of de toepassing van het advies nuancering behoeft."

Is dat waar de discussie over diepe bodemdaling over gaat?

"De kans op schade door diepe bodemdaling is een van de vraagstukken waarmee we worstelen. Schade aan mestkelders is er ook zo een. Schade veroorzaakt door zettingen, dus verzakking in de ondiepe bodem, ook. Het zijn echt heel lastige vraagstukken waar we niet voor weg kunnen lopen. Het paneladvies waar we nu al twee jaar mee werken, ging op die onderwerpen niet uitvoerig in en ze blijven toch telkens terugkomen in discussies."

Het paneladvies ging toch vooral over het bewijsvermoeden?

"Inderdaad, maar dat speelt dus bij al deze vraagstukken een rol. Wanneer mag je nog aannemen, vermoeden dus, dat de schade is ontstaan door de bevingen en wanneer niet? Dus wanneer is dat vermoeden “ontzenuwd”?, zoals dat heet. Bij specifieke, bijzondere schadesoorten zoals zettingsschades en mestkelders, is dat een lastige vraag. Maar het is ook de vraag als je kijkt naar de samenhang met de kracht van de trillingen door een beving. Zou in de randen van het effectgebied het antwoord op die vraag nu altijd hetzelfde moeten zijn? We neigen naar een ontkennend antwoord. Maar hoe het wel moet, weten we ook nog niet."

Welke andere vraagstukken spelen er voor 2021?

"We starten eind eerste kwartaal van 2021 met de regeling voor immateriële schade. Vanuit die regeling gaan we genoegdoening en erkenning geven voor het leed dat werd en wordt veroorzaakt door de bevingen door gaswinning. Recent hebben we de regeling verder uitgewerkt, bijvoorbeeld ten aanzien van immateriële schade bij kinderen en bij huurders van woningen."

Dat klinkt logisch toch, dat kinderen en huurders ook lijden onder de bevingen?

"Zeker is dat logisch, maar het is een tweede hoe dat leed vastgesteld, beoordeeld en binnen een aanvaardbare termijn vergoed kan worden. Voor volwassen eigenaren van een woning is dat al behoorlijk ingewikkeld, niet in de laatste plaats  door het enorme aantal verzoeken dat afgehandeld zal moeten worden. Voor minderjarige kinderen, inwonende partners en huurders bijvoorbeeld is deze problematiek nog gecompliceerder."

De bevingen zijn duidelijk aanwezig, het leed ook. Waarom bijvoorbeeld niet een basisvergoeding voor iedereen bieden?

"Het IMG is een bij wet ingesteld zelfstandig bestuursorgaan met een semi-rechterlijke taak. Dat betekent dat we volgens de wettelijke regels schade moeten vergoeden. De Hoge Raad, de hoogste rechter in dit land, heeft gezegd dat voor de vergoeding van immateriële schade in Groningen dezelfde regels gelden als in de rest van het land. In Nederland is in de wet geregeld dat we vergoeding voor immateriële schade maar in een beperkt aantal gevallen toekennen (het leed moet ernstig zijn) en dat de bedragen eveneens bescheiden zijn. De schade moet concreet worden onderbouwd en dat moet ook nog hoogstpersoonlijk. Een basisvergoeding voor iedereen kan dan wettelijk gezien gewoonweg niet."

Hoe gaat die immateriële schade dan bepaald worden en voor kinderen in het bijzonder?

"Voor volwassenen stellen we vast wat de schade is op basis van objectieve feiten zoals de locatie waar iemand woont, de omvang van fysieke schade aan de woning en of er sprake is van onveilige situaties en de behandelduur van de schademeldingen. Ook stellen we vragen waarmee we de persoonlijke beleving willen vastleggen. Voor een kind is de standaardregeling niet geschikt. Een aparte regeling voor kinderen ontwikkelen is verre van eenvoudig, gaat veel tijd kosten en vergt nog meer van de ouder die moet aanvragen. Dat is niet wenselijk. We denken er nu sterk aan om een kind daarom een percentage van de schadevergoeding toe te kennen van de ouder met de hoogste schadevergoeding. "

Wat betekent dit concreet?

"Bij een klassiek gezin, met vader, moeder en twee kinderen, kunnen de ouders elk, individueel dus, onder omstandigheden in aanmerking komen voor een schadevergoeding van 1.500 euro, 3.000 euro of 5.000 euro per persoon. De hoogte is afhankelijk van de ernst van het leed. Het kind krijgt een eigen schadevergoeding, die een gedeelte bedraagt van de vergoeding die aan de ouders is toegekend. Hoe we dat praktisch doen, werken we op dit moment uit."

Hoe gaat het met huurders in zijn werk?

"Voor huurders gebruiken we dezelfde systematiek als voor woningeigenaren. Met dit verschil dat we de omvang van de fysieke schade aan een woning minder zwaar laten meewegen en de behandelduur niet. Een woningeigenaar heeft namelijk ook nog de stress van het risico dat zijn eigendom beschadigd is geraakt en het gedoe dat komt kijken bij het herstel ervan. Voor de huurder gaat dat niet op."

Hoeveel aanvragen verwacht je?

"De schadeafhandeling door een Instituut is volkomen uniek. We weten al nauwelijks hoe zich dat rond fysieke schade ontwikkelt, nog minder weten we dat voor immateriële schade. We bereiden ons in ieder geval voor op tienduizenden aanvragen. Net als bij de invoering van de regeling voor waardedaling starten we gefaseerd. Juist bij immateriële schade willen we heel goed snappen hoe gedupeerden de regeling gaan ervaren. De start met een kleinere groep is dus heel waarschijnlijk. Mensen moeten er overigens wel rekening houden dat lang niet alle aanvragen voor toewijzing in aanmerking komen."

Alles beschouwend, wat is het toekomstbeeld voor de schadeafhandeling?

"Met de start van de vergoeding van waardedaling en met de doorgaande afhandeling van de fysieke schade groeit in de loop van 2021 de totale schadevergoeding die we nu hebben toegekend van ruim 500 miljoen euro naar ruim 1 miljard euro. Dat is nog alleen wat het IMG en TCMG hebben gedaan. Daarnaast is er door Rijk en regio in een bestuurlijk akkoord 1,5 miljard euro toegezegd als compensatie en om knelpunten op te lossen. We gaan daarin samenwerken met diverse partijen."

Hoe ziet die samenwerking er dan uit?

"We zijn onafhankelijk en dat is heel belangrijk. Tegelijk is samenwerken echt nodig. Vanuit onze semi-rechterlijke taak kunnen we alleen de schade vergoeden die is toe te rekenen aan de bodembeweging door gaswinning en gasopslag door de NAM. Maar als een woning door een kwetsbare fundering al in de problemen is, is de schadevergoeding die wij kunnen bieden geen echte oplossing. Daar moeten we samen oplossingen voor vinden."

Reageren

Roel 11 december 2020 - 09:42

Beste Bas u zegt: ""Er gebeurt iets vreemds met de ontwikkeling van schademeldingen. De bevingen nemen af. Maar de schademeldingen nemen toe". Na enige tijd gaan mensen vloerbedekking, wandbekleding, keuken e.d. aanpassen en veranderen. Dan blijkt er nog heel veel bevingsschade in het huis aanwezig, ook schade van de beving uit 2012 met een kracht van 3.4 in Loppersum.

Jenny, IMG 21 december 2020 - 15:00

Dat is zeker een mogelijke verklaring voor een deel van de groei van het aantal schademeldingen.

Rein 12 december 2020 - 11:08

(We denken er nu sterk aan om een kind daarom een percentage van de schadevergoeding toe te kennen van de ouder met de hoogste schadevergoeding.) Als ik het goed begrijp staat de ouder een gedeelte af aan het kind. Lijkt mij dat jullie die schadevergoeding aan het kind moeten betalen en niet de ouder. Dat is jullie plicht. Tevens lijkt het mij, dat het ook spanningen gaat geven in een gezin.

Jenny, IMG 21 december 2020 - 15:00

De ouder ontvangt 100% van de aan hem of haar toegekende vergoeding. Het kind ontvangt daarnaast een bedrag dat een percentage is van de schadevergoeding die de ouder krijgt toegekend. 

M 16 december 2020 - 08:49

De schade in Drenthe wordt vergeten in dit hele stuk! Tevens is het niet raar dat nu uit de randen van de effectgebieden van Huizinge schade wordt gemeld. Sinds de gasopslag Norg als buffer wordt gebruikt neemt de schade hier toe.

Jenny, IMG 21 december 2020 - 13:56

U hebt gelijk dat Drenthe niet specifiek genoemd wordt in dit stuk. Uiteraard handelen wij ook schade af die is ontstaan door beweging van de bodem als gevolg van de gasopslag Norg.

Hans 17 december 2020 - 13:57

In Nieuwsbrief#3 (dec. 2020) meldt voorzitter Kortmann, dat het IMG mogelijk wil gaan morrelen aan het "wettelijk bewijsvermoeden". Hij zegt ,dat het IMG wil onderzoeken of het advies van het panel van deskundigen (van 22-01-2019) "nuancering"behoeft. Het uitgebreide rapport (23pag.) van dit panel verschafte helderheid over causaliteitskwesties. Een poging om het wettelijk bewijsvermoeden(en de daarop gebaseerde omgekeerde bewijslast) af te zwakken of te ondergraven gaat frontaal in tegen de belangen van schademelders. En doet daarmee ook direct afbreuk aan de kernopdracht van het IMG: het rechtvaardig,ruimhartig, onafhankelijk, voortvarend afhandelen van mijnbouwschade!! En ook nog: conform de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. In deze door het IMG zelf geformuleerde taak/opdracht moet zij wel trouw blijven, wil zij geloofwaardig blijven richting gedupeerden/schademelders

Jenny, IMG 21 december 2020 - 13:57

Wij willen onderzoeken of het advies nuancering behoeft omdat er geen verschil blijkt te zijn in de hoogte van en hoeveelheid schadevergoedingen in het centrum van het effectgebied en aan de rand ervan. Dat kan ook betekenen dat we bewoners in het centrum van het gebied meer gaan opzoeken en uitnodigen hun schade te melden.

Johannes 5 mei 2021 - 22:35

Het klinkt alsof de IMG nogal meegaand met de schademelders terwijl talloze feiten het tegenspreken dat er sprake is van schadeafhandeling en betrokkenheid zoals dit zou moeten. Het blijft een mediashow.

Hans 17 december 2020 - 13:57

Het is eigenlijk onvoorstelbaar, dat het IMG nog steeds geen oog heeft voor de specifieke mijnbouwschade-problematiek vanwege de UGS Norg. De aantallen schademeldingen stegen dit jaar explosief. In de gemeente Noordenveld 2320 en in Westerkwartier 4715! Het IMG praat over deze regio als "randen van het effectgebied". En past recentelijk de "trillingstool" toe om schademeldingen af te wijzen. Het gaat dan om gemeten trillingen in 2012 (de beving van Huizinge). Deze trillingsmetingen van deze zwaarste aardbeving zijn in het UGS-Norg-gebied helemaal niet relevant! Het gaat hier om cyclische bodembeweging door het onverantwoord intensief gebruik van de UGS. Door het voortdurend injecteren en oppompen van gas, met steeds verruimde werkdrukken en een drastisch verhoogd werkvolume, is er sprake van continue bodembeweging. Inmiddels erkent de IMG wel dat er sprake is van "diepe"bodembeweging. Maar wil er kennelijk nog niet aan. dat die aan het aardoppervlak ook aanwezig is. De stortvloed aan schademeldingen vertellen een ander verhaal! Jammer, dat het IMG sinds afgelopen zomer vooral schadeverzoeken bij de UGS Norg afwijst en er geen moeite mee lijkt te hebben , dat de "omgekeerde bewijslast" door schadeopnemers volstrekt wordt genegeerd.

Hans 17 december 2020 - 16:36

Het meest verbazingwekkend in de vooruitblik op 2021 van Prof. Kortmann is zijn bewering, dat in de randen van het "effectgebied " de schadekans misschien maar 1% is! Voor de UGS Norg staan de meldingen los van de aardbevingen in Groningen. Voor dit gebied is niet Loppersum of Huizinge een belangrijk epicentrum. Het centrum van de ellende is de NAM-installatie in Langelo, Volgens de SodM waren er slechts een 100-tal lichte schademeldingen te verwachten, vanwege het intensieve gebruik van de UGS Norg.Intussen zijn er in Westerkwartier en Noordenveld meer dan 7000 schademeldingen gedaan! Tijd voor het SodM op hun theoretische, voorspellende modellen drastisch ter herzien. De realiteit is wel heel erg anders! Tijd ook voor het IMG om de schade rond de UGS Norg serieus te nemen en niet te bagatelliseren.

M 18 december 2020 - 08:56

Zeer goed omschreven en volledig mee eens!

Johannes 5 mei 2021 - 22:42

Wat ze vergeten te vermelden is het effect onder de gehele gasopslag, waar dat bodeminstabiliteit tot gevolg kan hebben. Vanwege het inklinken en inherent aan de grondsoort, fluctuatie en kwetsbaarheid van een gebouw schade kan veroorzaken. Vervolgens komen ze dan met funderingsproblemen aanzetten. Oftewel, het aanvaren van het bewijsvermoeden.

Jenny, IMG 21 december 2020 - 13:56

Wij hebben nader advies gevraagd aan de TU Delft en TNO over de kans op schade door diepe bodemdaling en -stijging voor zowel het Groningenveld als de gasopslag Norg.

Johannes 5 mei 2021 - 22:44

Natuurlijk, hoe dat in z'n werk gaat is bekend. Het zou anders zijn indien de overheid, NAM, Shell en Exxon minder invloed zouden hebben in Nederland en sprake van objectiviteit. Wat dat betreft zijn het de grootste broodbakkers van Nederland.

Johannes 5 mei 2021 - 22:38

Ook elders ziet men ontwikkeling waaruit overduidelijk dat IMG schadeafhandeling tegenwerkt of zelfs veel erger dan dat. Vooral de complexe schadegevallen die in 2018 al waren opgelost volgen (on)betrouwbare bronnen worden net als bij de NAM en CVW waar mogelijk tegengewerkt. Enig begrip voor de ernst van de situatie, waar sprake van jarenlange wachttijden, is er niet. Alleen maar zinspelen op de massa waarbij nauwelijks sprake.

B.R. 27 januari 2021 - 17:34

Goedenavond. Ik hoor ook veel mensen zeggen maak een afspraak met het IMG, want dat is lekker geld verdienen en je hoeft de schade niet eens te repareren. Rondom belachelijk!! Ik vind dat er meer gekeken moet worden of mensen er ook daadwerkelijk recht op hebben. Want een scheurtje of wat in je woning kan ook door meerdere dingen ontstaan. Als ik de kaart bekeek kwa grens van de beving gebied. Dan komen de meeste meldingen van buiten de grens. Dat is toch gek, en mensen dichterbij melden bijna niks. Ik heb her en der ook scheurtjes in mijn huis maar dat is ook de leeftijd. Het is gewoon bewoonbaar Dus mij hoor je niet klagen. Alleen over het feit van die mensen die denken makkelijk geld te verdienen daar kan ik niet over. Dat wou ik even kwijt. Groetjes B R

Johannes 5 mei 2021 - 22:51

Er zal gewis sprake zijn van gevallen waarbij ten onrechte schade wordt vergoed, maar wat ook B.R. zou moeten weten is dat schadevergoeding vanaf de NAM t/m IMG nog altijd verontrustend afwijkt van wat de Tijdelijke Wet Groningen beoogd. Gevolg is dat juist de zwaar gedupeerden daardoor zelfs meervoudig toegekende schade niet of nauwelijks vergoed krijgt. Veelal op een wijze wordt berekend dat van reparatie zoals bedoeld geen sprake. En het probleem voor herhaling vatbaar.

Johannes 5 mei 2021 - 22:32

Typerend, telkens maar dat geneuzel over kwetsbare funderingen en wat ze zoal kunnen aanwenden om de rechten toegekend te ondermijnen. Dit terwijl ze onlangs nog op de fingers zijn getikt vanwege het ondermijnen van het bewijsvermoeden en trage afhandeling van schade.

Reactie toevoegen