Verder naar inhoud
Terug naar overzicht

IMG wil helpen bij duurzaam herstel woningen

251.jpg

Groningers met mijnbouwschade en daarnaast niet-mijnbouw gerelateerde constructieve problemen, zoals defecte funderingen, wil het IMG toch kunnen helpen. Nu is dat wettelijk niet mogelijk en daarmee duurzaam herstel van het gebouw ook niet. Het IMG vraagt de ministers van EZK en BZK daarom de wet aan te passen.

Schade wel vergoed

Het gaat om situaties waarbij er schade is zoals scheuren in muren die veroorzaakt of verergerd is door bevingen ten gevolge van gaswinning. Het IMG vergoedt het herstel daarvan in de oude staat. Zelfs als de bevingen de schade hooguit verergerd hebben, vergoedt het IMG veelal alle herstelkosten.

Herstel is niet duurzaam

Maar voor sommige woningen is het herstel alsnog niet duurzaam en dus nauwelijks zinvol als bij de eerste de beste beving de schade weer terugkomt. Om dat te voorkomen moet de constructie eerst hersteld of verbeterd worden. De kosten daarvan kan het IMG vaak niet vergoeden omdat de deskundige van oordeel is dat de schade aan de constructie geen gevolg is van gaswinning of –opslag en de NAM daarom niet (wettelijk) aansprakelijk is voor deze schade.

‘Maatschappelijk onverantwoord’

“Dit is maatschappelijk niet te verantwoorden. Een deel van de Groningers wordt nu niet echt geholpen. Wij zouden dat willen en kunnen, maar om daarvoor de afwegingsruimte te hebben, moet de Tijdelijke wet Groningen worden aangepast”, zegt Bas Kortmann, bestuursvoorzitter van het IMG.

Aanpassing wetsvoorstel nodig

In een brief aan minister Van ’t Wout (Economische Zaken en Klimaat) en Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) vraagt het IMG de wet te wijzigen. Het IMG heeft daarbij een concreet voorstel gedaan voor de nieuwe wettekst. Een afschrift van het voorstel van het IMG is naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze week wordt bepaald of het wetsvoorstel in de demissionaire periode van het kabinet door de Tweede Kamer wordt behandeld.

Proportioneel en redelijk

Het IMG vraagt overigens niet om alle funderingsproblemen in Groningen te mogen oplossen en vergoeden. De kosten ervan moeten immers uit de algemene middelen worden betaald. Belangrijke onderdelen van het IMG-voorstel zijn dan ook:

  • De proportionaliteit van de maatregelen is van belang: wie een schadevergoeding krijgt voor geringe mijnbouwschade kan niet verwachten dat hij een tegemoetkoming krijgt voor een kostbaar herstel van de fundering, terwijl het gebrek aan de fundering niet mijnbouw gerelateerd is.
  • De hoogte van de tegemoetkoming hangt af van de concrete omstandigheden van het geval, zoals bijvoorbeeld de financiële positie van de aanvrager of de mogelijkheid om een bouwsubsidie te krijgen uit het bestuursakkoord.
  • Als het IMG een tegemoetkoming voor dergelijke kosten biedt, is de voorwaarde dat deze ook besteed worden aan het beoogde doel.

Wet is onduidelijk

Overigens vergoedt het IMG nu in voorkomende gevallen wel degelijk herstel van constructies mits onafhankelijke deskundigen oordelen dat de schade aan de bodembeweging door gaswinning is te wijten. Ook heeft het IMG in meerdere gevallen de volledige sloop en nieuwbouw van een woning vergoed en daarmee in de praktijk ook de versterking van een huis. Door het huidige wetsvoorstel wordt onduidelijk of het IMG dat mag blijven doen. In de brief aan de ministers vraagt het IMG daarom het wetsvoorstel ook op dit punt aan te passen.

Onafhankelijkheid bewaken

Er ligt daarnaast een wetswijziging voor waardoor de minister bevoegd wordt regels op te stellen voor de samenwerking tussen de NCG en het IMG. Dit tast de onafhankelijkheid van het IMG aan ten opzichte van de centrale overheid (de ministeries van EZK en BZK). In de brief wordt daarom voorgesteld dergelijke regels alleen mogelijk te maken nadat het parlement betrokken is en niet door de minister alleen.

Voorbeeld duurzaam herstel

Een voorbeeld van de noodzaak tot duurzaam herstel is de situatie waarin een scheur wordt aangetroffen in een buitenmuur, waarbij de scheur doorloopt in de fundering onder de muur. De onafhankelijke deskundige die het IMG adviseert kan niet uitsluiten dat de bovengrondse scheur verergerd is door bevingen, al is de primaire oorzaak gelegen in een defect in de funderingen. Het defect in de funderingen beoordeelt de deskundige niet als veroorzaakt of verergerd door bevingen. Kortom, de schade was niet ontstaan door de bevingen. Het is echter niet uitgesloten dat de scheur in de (bovengrondse) muur kan zijn verergerd door de bevingen. Het IMG kan dan vanwege de toepassing van het wettelijk bewijsvermoeden wel de bovengrondse schade vergoeden en uit oogpunt van ruimhartigheid zelfs het gehele herstel. Maar de scheur in de funderingen blijft bestaan en wordt niet vergoed. Het is dan zeer aannemelijk dat op enig moment de schade in de muur erboven weer terugkeert. De eigenaar is dan dus niet 'duurzaam' geholpen.

  • Welke situaties kunnen zich nu voordoen?

    1. Aanvragen ingediend vóór 5 november waar vergoeding voor waardedaling werd toegekend, maar waar blijkt dat er sprake is van uitgevoerd of nog uit te voeren sloop en nieuwbouw. De vergoeding wordt bij deze groep niet teruggevorderd. Gelijke gevallen moeten immers gelijk worden behandeld. Dit vloeit voort uit het feit dat de minister verzocht geen vergoeding terug te vorderen en de kosten daarvan voor zijn rekening te nemen.
    2. Aanvragen ingediend ná 5 november. Er is dan expliciet in de procedure ‘nee’ geantwoord op de vraag of de aanvrager bekend is met sloop en nieuwbouw op zijn adres. Als het adres ook niet voorkomt op de dan aanwezige NCG-lijst, keert het IMG vergoeding uit. Als later het adres alsnog op de NCG-lijst komt, zal het IMG onderzoeken of de aanvrager had kunnen weten dat er sprake is van sloop en nieuwbouw. In die gevallen vordert het IMG de vergoeding terug, waarbij waar nodig maatwerk zal worden toegepast in de wijze waarop.
    3. Aanvragen voor vergoeding van waardedaling ingediend én besloten door het IMG vóórdat de NCG een toezegging doet over sloop en nieuwbouw worden door het IMG vergoed. Als voorafgaand aan besluitvorming door het IMG wel al wordt doorgegeven door de NCG dat sloop en nieuwbouw zijn toegezegd, dan wijst het IMG de aanvraag af.
  • Hoe wordt het gemiddelde berekend?

    Het gemiddelde voor het IMG wordt gebaseerd op het gemiddelde cijfer dat voor de afhandeling van fysieke schade wordt gegeven en op het gemiddelde cijfer dat voor waardedaling wordt gegeven. Daarbij wordt meegewogen hoeveel besluiten het IMG nam voor die specifieke regeling. Hiermee zegt het gemiddelde zo veel mogelijk over de beleving van alle aanvragers over alle besluiten.

    Na het besluit over een aanvraag tot vergoeding van fysieke schade is daarbij de vraag: “Welk rapportcijfer geeft u het besluit dat u ontvangen heeft?” Sinds de start van de meting (juni 2019) gaven 8.000 respondenten een 7,7.
    Na een besluit over een aanvraag voor Waardedaling is daarbij de vraag: “Hoe tevreden bent u over het indienen en afhandelen van uw aanvraag?” Sinds de start van deze meting (november 2020) gaven 6.752 respondenten een 8,1.

    Aangezien de respons op het verzoek om een reactie op de enquête voor beide regelingen hoog is (meer dan 25 procent voor de enquête over het besluit), worden beide cijfers als representatief beschouwd voor de beoordeling van een van beide regelingen. Maar de aantallen besluiten over de regelingen kennen getalsmatig geen gelijke omvang.

    Het totaalaantal besluiten van het IMG voor beide regelingen is momenteel 107.606. Er zijn 58.141 besluiten (54 procent van alle besluiten) genomen over aanvragen tot vergoeding van fysieke schade. Er zijn 49.465 besluiten (46 procent van alle besluiten) genomen over aanvragen tot vergoeding van waardedaling.

    Bij het bepalen van het gemiddelde weegt het cijfer voor fysieke schade daarom voor 54 procent mee en voor waardedaling 46 procent. Het doorlopende (over de hele periode), gewogen (afgezet tegen het aantal besluiten) gemiddelde voor de besluiten van het IMG komt daarmee op: 7,9, gebaseerd op in totaal ruim 14.500 respondenten.

  • Wie wordt wanneer om een mening gevraagd?

    Als het IMG een e-mailadres heeft van een aanvrager wordt altijd ergens in de procedure een enquête gestuurd. Uitzondering vormen de adressen waar woningcorporaties en vastgoedbeheerders als eigenaar staan geregistreerd.

    Bij de regeling voor fysieke schade kan er op verschillende momenten in de procedure een enquête volgen: na de schade-opname, na het adviesrapport en na het besluit. Al binnen enkele dagen na het besluit wordt het verzoek gestuurd.

    Wie gebruikmaakt van meerdere regelingen, krijgt ook meerdere enquêteverzoeken. Zowel na een besluit voor de regeling fysieke schade wordt om een mening gevraagd als ook na een besluit over een aanvraag over waardedaling. Het zijn immers verschillende regelingen met verschillende procedures.

  • Waarom heb ik geen enquête gekregen en kan het alsnog?

    Als het goed is, krijgt ieder adres een enquêteverzoek, mits er een e-mailadres bekend is. Nu kan het wel zijn dat er op een adres meerdere aanvragen worden gedaan. Om overlast te beperken, sturen we eenzelfde soort enquête nooit twee keer binnen drie maanden naar dezelfde persoon. Zo kan het dus voorkomen dat iemand niet gevraagd is om te reageren voor een bepaald besluit. Daarnaast kan er altijd iets misgaan zijn met de mail, waarbij een enquête bijvoorbeeld in de map ‘ongewenste mail/reclame’ belandde of geheel weg gefilterd werd door mailsystemen.

    Momenteel is niet voorzien dat een enquête alsnog verstuurd en ingevuld kan worden. We willen de meting liefst in zo vergelijkbaar mogelijk situaties laten plaatsvinden (bijvoorbeeld kort na een besluit). Als er alsnog veel andere mensen aangeven een enquête te willen invullen waar dat niet gelukt is, gaan we wel bekijken wat er mogelijk is.

  • Wat hebben aanvragers precies gezien?

    Maximaal 60 aanvragers hebben een overzicht gezien van schadedossiers. Schadezaken worden per 10 tegelijk getoond met het schadenummer, schadeadres, indieningsdatum van de schade, de schadezaak en de status van de schadezaak.

  • Konden de aanvragers de informatie van andere dossiers wijzigen?

    Nee, de informatie kon niet gewijzigd worden.

  • Konden de aanvragers door het dossier van een ander bladeren?

    Nee, er was een overzicht zichtbaar, geen inhoud van dossiers. Dossiers van anderen konden niet worden ingezien.

  • Hoe heeft dit kunnen gebeuren?

    Op dit moment is het nog niet duidelijk wat de oorzaak van de storing is, dat zijn we aan het onderzoeken. Het belangrijkste is dat de storing is verholpen en dat dossiers van andere aanvragers niet meer zichtbaar zijn.

  • Wat betekent dit voor mijn dossier?

    Alle dossiers zijn beveiligd en alleen toegankelijk met de juiste inloggegevens. Hierdoor is het niet mogelijk om dossiers van andere aanvragers in te zien. Uw dossier is dus alleen toegankelijk met uw eigen inloggegevens.