Verder naar inhoud
Terug naar overzicht

Start regeling immateriële schade verschuift naar tweede kwartaal

519.jpg

Er is meer tijd nodig om te kunnen starten met de regeling voor immateriële schade.  Anders dan aanvankelijk voorzien wordt eind tweede kwartaal van dit jaar met de regeling gestart. Die start zal gefaseerd zijn, te beginnen met honderd huishoudens.

Belangrijkste oorzaak van verschuiving

De regeling voor vergoeding van immateriële schade zoals het IMG die ontwikkelt is uniek in Nederland, zowel qua inhoud als qua omvang. Het IMG handelt aanvragen tot vergoeding van immateriële schade af op basis van het civiele aansprakelijkheidsrecht en dat wettelijke kader is beperkt. Volgens de wet bestaat alleen in een beperkt aantal gevallen een recht op vergoeding voor immateriële schade. Het op grote schaal bepalen onder welke omstandigheden iemand recht heeft op vergoeding van immateriële schade is complex. Er is geen regeling bekend die daarbij als voorbeeld kan dienen. De inhoud van de regeling, de ICT-systemen en de uitvoering moeten dus volledig nieuw worden ontwikkeld. En daar is meer tijd voor nodig.

Laagdrempelig én zo persoonlijk mogelijk

Het verzoeken om een vergoeding voor immateriële schade is voor de aanvrager doorgaans een complex proces. De aanvrager moet zelf aantonen dat er sprake is van een zogenoemde ‘persoonsaantasting’. Het IMG vindt het belangrijk dat de drempel voor burgers laag ligt en dat burgers zoveel mogelijk worden ontzorgd. Daarom probeert het IMG de procedure zo eenvoudig en toegankelijk mogelijk te maken, door aanvragers te helpen bij het onderbouwen van een persoonsaantasting. Dat doet het IMG onder meer door benodigde gegevens te verzamelen en klaar te zetten voor de aanvrager. Tegelijkertijd streeft het IMG ernaar de regeling voor immateriële schade, die gaat over de erkenning van ernstig leed en verdriet in Groningen, ook zo persoonlijk mogelijk te maken. Het is een ingewikkelde en veeleisende opgave om dit alles bij elkaar te brengen in een begrijpelijke en goed uitvoerbare regeling.

“Enorme worsteling”

“Het is voor ons een enorme worsteling om dit goed voor elkaar te krijgen. Het is vooraf nauwelijks te voorzien hoe mensen op de regeling gaan reageren en in hoeverre we bieden wat ze nodig hebben. Bedoeling is dat ze erkenning van het leed ervaren. De kans is daarbij aanwezig dat een deel van hen teleurgesteld zal zijn in de uitkomst. Het toepasselijke recht waaraan het IMG is gebonden, bevat grenzen. Niet iedereen kan vergoeding krijgen en de omvang ervan is ook beperkt. We willen daar helder over zijn en geen onterechte verwachtingen wekken”, zegt Bas Kortmann, voorzitter van het IMG.

Onderzoek loopt nog

Binnen het bestuur van het IMG en de projectorganisatie die de uitvoering voorbereidt, vindt nog op verschillende onderwerpen onderzoek plaats. Het bestuur heeft daarom besloten meer tijd te nemen voor de voorbereiding. Zo buigt het IMG zich nog over de wijze waarop de persoonlijke beleving gaat meewegen bij de beoordeling van de aanvraag.

Persoonlijke impactanalyse (beleving)

Het meewegen van de persoonlijke beleving zal gebeuren via een zogenoemde persoonlijke impactanalyse, gebaseerd op gestandaardiseerde vragen die digitaal beantwoord worden. Het maakt toepassing voor een grote groep mogelijk. Momenteel wordt er een representatieve meting gedaan voor de antwoorden op deze vragen bij de ‘gemiddelde Nederlander’, zodat een goede vergelijking mogelijk is met de beleving van gedupeerden in Groningen.

Gefaseerde start

Het IMG verwacht hoe dan ook niet op alle vragen een antwoord te hebben voor de start. Daarom is besloten om te starten met honderd huishoudens. Daarna wordt het aantal huishoudens stapsgewijs uitgebreid. Deze gefaseerde start biedt het IMG de kans de opgedane ervaringen te gebruiken voor eventuele aanpassingen voordat de afhandeling grootschaliger wordt.

Vergoedingen

De vergoeding van immateriële schade is hoogstpersoonlijk en komt zowel voor woningeigenaren, inwonende meerderjarigen, huurders en minderjarigen beschikbaar. Het gaat voor volwassenen om vaste bedragen van 1.500 euro in het geval van een persoonsaantasting, 3.000 euro in het geval van ernstige persoonsaantasting en of 5.000 euro in het geval van bijzonder ernstige persoonsaantasting. De hoogte van het bedrag is dus afhankelijke van de ernst van de situatie. Voor minderjarigen wordt de schadeomvang omwille van eenvoud afgeleid van de beoordeling van de ouders. De vergoeding voor immateriële schade staat los van een eventuele vergoeding van bijvoorbeeld fysieke schade (zoals scheuren in muren), waardedaling van woningen, omzetderving bij ondernemers en kosten voor psychologische hulp.

Voor wie is de regeling

Voorwaarde voor een vergoeding is onder meer het woonachtig zijn (geweest) in een gebied waar schade kan zijn ontstaan door bodembeweging door gaswinning in het Groningenveld en gasopslag in Norg. Daarnaast kijken we onder meer naar de fysieke schade aan de woning en de veiligheidssituatie van de woning als gevolg van de genoemde bodembeweging. Lees hier meer over immateriële schade en de regeling die het IMG hiervoor ontwikkelt.

  • Welke situaties kunnen zich nu voordoen?

    1. Aanvragen ingediend vóór 5 november waar vergoeding voor waardedaling werd toegekend, maar waar blijkt dat er sprake is van uitgevoerd of nog uit te voeren sloop en nieuwbouw. De vergoeding wordt bij deze groep niet teruggevorderd. Gelijke gevallen moeten immers gelijk worden behandeld. Dit vloeit voort uit het feit dat de minister verzocht geen vergoeding terug te vorderen en de kosten daarvan voor zijn rekening te nemen.
    2. Aanvragen ingediend ná 5 november. Er is dan expliciet in de procedure ‘nee’ geantwoord op de vraag of de aanvrager bekend is met sloop en nieuwbouw op zijn adres. Als het adres ook niet voorkomt op de dan aanwezige NCG-lijst, keert het IMG vergoeding uit. Als later het adres alsnog op de NCG-lijst komt, zal het IMG onderzoeken of de aanvrager had kunnen weten dat er sprake is van sloop en nieuwbouw. In die gevallen vordert het IMG de vergoeding terug, waarbij waar nodig maatwerk zal worden toegepast in de wijze waarop.
    3. Aanvragen voor vergoeding van waardedaling ingediend én besloten door het IMG vóórdat de NCG een toezegging doet over sloop en nieuwbouw worden door het IMG vergoed. Als voorafgaand aan besluitvorming door het IMG wel al wordt doorgegeven door de NCG dat sloop en nieuwbouw zijn toegezegd, dan wijst het IMG de aanvraag af.
  • Hoe wordt het gemiddelde berekend?

    Het gemiddelde voor het IMG wordt gebaseerd op het gemiddelde cijfer dat voor de afhandeling van fysieke schade wordt gegeven en op het gemiddelde cijfer dat voor waardedaling wordt gegeven. Daarbij wordt meegewogen hoeveel besluiten het IMG nam voor die specifieke regeling. Hiermee zegt het gemiddelde zo veel mogelijk over de beleving van alle aanvragers over alle besluiten.

    Na het besluit over een aanvraag tot vergoeding van fysieke schade is daarbij de vraag: “Welk rapportcijfer geeft u het besluit dat u ontvangen heeft?” Sinds de start van de meting (juni 2019) gaven 8.000 respondenten een 7,7.
    Na een besluit over een aanvraag voor Waardedaling is daarbij de vraag: “Hoe tevreden bent u over het indienen en afhandelen van uw aanvraag?” Sinds de start van deze meting (november 2020) gaven 6.752 respondenten een 8,1.

    Aangezien de respons op het verzoek om een reactie op de enquête voor beide regelingen hoog is (meer dan 25 procent voor de enquête over het besluit), worden beide cijfers als representatief beschouwd voor de beoordeling van een van beide regelingen. Maar de aantallen besluiten over de regelingen kennen getalsmatig geen gelijke omvang.

    Het totaalaantal besluiten van het IMG voor beide regelingen is momenteel 107.606. Er zijn 58.141 besluiten (54 procent van alle besluiten) genomen over aanvragen tot vergoeding van fysieke schade. Er zijn 49.465 besluiten (46 procent van alle besluiten) genomen over aanvragen tot vergoeding van waardedaling.

    Bij het bepalen van het gemiddelde weegt het cijfer voor fysieke schade daarom voor 54 procent mee en voor waardedaling 46 procent. Het doorlopende (over de hele periode), gewogen (afgezet tegen het aantal besluiten) gemiddelde voor de besluiten van het IMG komt daarmee op: 7,9, gebaseerd op in totaal ruim 14.500 respondenten.

  • Wie wordt wanneer om een mening gevraagd?

    Als het IMG een e-mailadres heeft van een aanvrager wordt altijd ergens in de procedure een enquête gestuurd. Uitzondering vormen de adressen waar woningcorporaties en vastgoedbeheerders als eigenaar staan geregistreerd.

    Bij de regeling voor fysieke schade kan er op verschillende momenten in de procedure een enquête volgen: na de schade-opname, na het adviesrapport en na het besluit. Al binnen enkele dagen na het besluit wordt het verzoek gestuurd.

    Wie gebruikmaakt van meerdere regelingen, krijgt ook meerdere enquêteverzoeken. Zowel na een besluit voor de regeling fysieke schade wordt om een mening gevraagd als ook na een besluit over een aanvraag over waardedaling. Het zijn immers verschillende regelingen met verschillende procedures.

  • Waarom heb ik geen enquête gekregen en kan het alsnog?

    Als het goed is, krijgt ieder adres een enquêteverzoek, mits er een e-mailadres bekend is. Nu kan het wel zijn dat er op een adres meerdere aanvragen worden gedaan. Om overlast te beperken, sturen we eenzelfde soort enquête nooit twee keer binnen drie maanden naar dezelfde persoon. Zo kan het dus voorkomen dat iemand niet gevraagd is om te reageren voor een bepaald besluit. Daarnaast kan er altijd iets misgaan zijn met de mail, waarbij een enquête bijvoorbeeld in de map ‘ongewenste mail/reclame’ belandde of geheel weg gefilterd werd door mailsystemen.

    Momenteel is niet voorzien dat een enquête alsnog verstuurd en ingevuld kan worden. We willen de meting liefst in zo vergelijkbaar mogelijk situaties laten plaatsvinden (bijvoorbeeld kort na een besluit). Als er alsnog veel andere mensen aangeven een enquête te willen invullen waar dat niet gelukt is, gaan we wel bekijken wat er mogelijk is.

  • Wat hebben aanvragers precies gezien?

    Maximaal 60 aanvragers hebben een overzicht gezien van schadedossiers. Schadezaken worden per 10 tegelijk getoond met het schadenummer, schadeadres, indieningsdatum van de schade, de schadezaak en de status van de schadezaak.

  • Konden de aanvragers de informatie van andere dossiers wijzigen?

    Nee, de informatie kon niet gewijzigd worden.

  • Konden de aanvragers door het dossier van een ander bladeren?

    Nee, er was een overzicht zichtbaar, geen inhoud van dossiers. Dossiers van anderen konden niet worden ingezien.

  • Hoe heeft dit kunnen gebeuren?

    Op dit moment is het nog niet duidelijk wat de oorzaak van de storing is, dat zijn we aan het onderzoeken. Het belangrijkste is dat de storing is verholpen en dat dossiers van andere aanvragers niet meer zichtbaar zijn.

  • Wat betekent dit voor mijn dossier?

    Alle dossiers zijn beveiligd en alleen toegankelijk met de juiste inloggegevens. Hierdoor is het niet mogelijk om dossiers van andere aanvragers in te zien. Uw dossier is dus alleen toegankelijk met uw eigen inloggegevens.