“Ik vlucht niet voor een multinational”

In 2008 werd Van der Woude verliefd op een Groningse en kwam hij naar het noorden. Ze kochten een oude boerderij, waar ze paarden hielden en mishandelde honden een nieuw thuis gaven. Twee jaar lang werkten ze het achterstallig onderhoud weg, op aanwijzingen van een bouwkundig ingenieursbureau. Zwaluwen nestelden onder de dakranden en ’s avonds scheerden de vleermuizen over het erf. Een goed leven, tot de bevingen uit het Groningenveld de idylle letterlijk verscheurden.

“De eerste aardbeving die ik meemaakte, in 2009, was een kleintje”, herinnert Van der Woude zich. “Alsof er een tractor op hoge snelheid langsreed. Later werden ze heviger. In 2012 zat ik thuis te lezen, toen de dieren ineens onrustig werden. Ik hoorde gerommel en de lampen slingerden aan het plafond. Uit de schuur klonk gekraak. Toen ik ging kijken wat er loos was, bleek de hele achtergevel doormidden te zijn gescheurd.”

“Ik meldde het gelijk bij de NAM, die de schade goed oppakte. Het geld om de gevel te slopen stond twee dagen later al op m’n rekening en ook de aannemer was snel geregeld. Daarna volgden meer bevingen, waardoor onder andere de voorgevel scheurde. Maar toen kwamen de NAM en vanaf 2015 het Centrum Veilig Wonen (CVW) ineens met het ene smoesje na het andere. Dat de schade door zetting kwam, of door de thermische werking van de zon. Dat we gewoon geen oud huis hadden moeten kopen. Dat ik de verbouwing niet goed had aangepakt. Woest was ik! Ik heb de zeevaartschool gedaan, jarenlang boten gebouwd. Dan weet je echt wel wat de zon doet, wat zetting is. En bij die verbouwing én het schadeherstel werkte ik met vakmensen. Stik maar, dacht ik, ik regel het zelf wel.”

Van der Woude verdiepte zich in zijn huis. “Ik wou verdere schade voor zijn, daarom begon ik bij de fundering. Houten palen met een slemp-goot, ik had er nog nooit van gehoord.” Hij belde een kennis die funderingen doet van Amsterdamse grachtenpanden. “Die kwam kijken en zei: deze fundering houdt die trillingen nooit, daar glijdt je huis zo van af. Maar de instanties wilden er niet aan.”

Dus betaalde Van der Woude zelf een nieuwe fundering. “Er zit voor bijna twee ton onder de grond. Sindsdien is het wel veel beter, al zijn er best wat aardbevingen geweest. Gelukkig kon ik het betalen. En ik heb mazzel met m’n rechtsbijstandsverzekering; daar zit het huis ook in, al voordat de aardbevingen begonnen.”

Tot nu toe deed Van der Woude veertien schademeldingen waarvan er negen zijn toegekend, soms na eindeloos touwtrekken. “Als ik een besluit van het IMG krijg, of daarvoor van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) of het CVW, vraag ik aan m’n aannemer of hij de schade voor dat bedrag kan repareren. Kan het? Dan ga ik niet in discussie en onderteken ik het besluit, want ik ben er zó klaar mee. Zijn de werkelijke kosten hoger, dan kom ik met een weerwoord. Een zienswijze, contra-expertises. Die moest je allemaal voorschieten hè? Je kreeg je geld alleen maar terug als de instanties vonden dat zo’n man gelijk had.”

De strijd om zijn gelijk kostte Van der Woude veel tijd, energie, geld en uiteindelijk z’n relatie. “Terwijl ik me vastbeet om de boerderij te behouden, werd mijn vrouw steeds stiller. Ze vond het verschrikkelijk om te zien hoe de boel kapotging, richtte zich helemaal op de dieren. Dan groei je uit elkaar.”

Desondanks ging hij door. “De versterking gebeurt hier volgens de aanpak ‘Dorp in eigen hand’, waarbij de eigenaar de regie heeft. Ook onze boerderij kwam in aanmerking. Ze pakten ‘m eerst in met doek zodat er geen vleermuizen en zwaluwen meer bij konden. Daardoor ging het huis schimmelen. Maar dacht je dat NCG erkende dat die schimmel door het doek kwam? Nee hoor, dat deden ze pas nadat ik een schimmelexpert had ingehuurd. Al die tijd sliep ik in de keuken en douchte ik bij de buren. Het is geen leven, maar je doet het om je boerderij te behouden.”

“Ik ben een tijd heel boos geweest. Zo’n man van de gaswinning voelde zich na een gesprek hier thuis door mij bedreigd en stuurde de wijkagent op me af. Nergens voor nodig, want ik zal de boel nooit kort en klein slaan. Altijd in gesprek blijven, hoe kwaad je ook bent. Ik ben weleens weggelopen uit een afspraak bij het CVW, omdat ik dacht: oppassen, anders gaat het niet goed. Toen ben ik naar een psycholoog gegaan, dat hielp. Misschien doe je dat als Amsterdammer wat makkelijker dan een Groninger. Die kropt het op en dan ga je eraan onderdoor.”

Hij vroeg geen vergoeding voor immateriële schade aan. “Vijfduizend euro is veel geld, maar het staat in geen verhouding tot wat ik heb meegemaakt. Mijn huis ging kapot en werd onveilig verklaard. Ik heb er zes jaar niet normaal kunnen wonen en wel hypotheek betaald. M’n relatie is voorbij. Alle tijd en energie die ik in de schade-afhandeling heb zitten, krijg ik nooit meer terug.” Hij haalt zijn schouders op. “Dat klopt niet. Dus probeer ik via een advocaat m’n recht te halen.”

De zware jaren kenden ook lichtpuntjes. “De onafhankelijk arbiter die indertijd naast Nationaal Coördinator Hans Alders stond was een fijne man. En alle zaakbegeleiders en bewonersbegeleiders die ik heb gehad, waren aardig. Ze hebben veel voor ons gedaan, veel betekend. Ik neem de mensen in de uitvoering niks kwalijk; het zijn de lui in de laag erboven die het beleid maken en vervolgens je claim afwijzen. Neem die nieuwe regeling waarbij je je huis kunt laten herstellen tot € 60.000, zonder onderzoek naar de oorzaak van de schade. Terwijl ik bij elke scheur moet bewijzen dat ‘ie door de bevingen komt! Dat is toch niet uit te leggen?”

Hoewel de boerderij er nu goed en stevig bij staat, moet er aan de binnenkant nog wel het een en ander gebeuren voordat Van der Woude er weer in kan. Tot het zo ver is, woont hij in een chalet naast het huis. Toch heeft hij nooit gedacht: ik vertrek. “Daarvoor hou ik teveel van deze boerderij en deze plek. En bovendien, ik vlucht toch niet voor een multinational?”