10 juni 2022

20 reacties

Lessen uit de Hippolytuskerk: een monument herstellen vergt vertrouwen

“Wij denken niet in weken of maanden, en zelfs niet in jaren”, zegt Jur Bekooy, bouwkundige bij de Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK). “Wij denken in eeuwen.” Het zijn ongekend relativerende woorden tegen de achtergrond van het herstel van de Hippolytuskerk in Middelstum, die na een lang proces van schadeafhandeling weer in gebruik is genomen.

830

Over het herstel van de Hippolytuskerk is vanuit technisch opzicht van alles te vertellen, maar gevraagd naar de technische uitdagingen die dat met zich meebracht, kan Bekooy kort zijn: “Er was voor ons als monumentenzorgers en erfgoeddeskundigen geen technische uitdaging. Mijnbouwschade is eigenlijk niets meer dan een versneld verouderingsproces. Als je het onderhoud van een gebouw zou verwaarlozen, zouden er scheuren ontstaan op dezelfde plekken.”

Ook de erkenning dat de Hippolytuskerk schade had, was niet moeilijk te krijgen. Dat kon iedereen met eigen ogen zien. “Maar de erkenning dat het hier om mijnbouwschade ging, dat had meer voeten in de aarde. Zeker in de begintijd van de schadeafhandeling”, vertelt Bekooy, “en dat was soms best frustrerend. Ooit, bij een andere kerk, werd ons bijvoorbeeld verweten dat zulke grote ramen in de kerk ook wel vragen om schade. Tja, dan moet je bij de bouwers in de 15e eeuw zijn, heb ik toen gezegd.”

Zelf doen

Voor de SOGK begon het proces voor de schadeafhandeling bij de Hippolytuskerk in 2014 bij de NAM. “We hebben toen gelijk gevraagd om een bijzondere status op basis waarvan wij de vaststelling van de schade konden laten doen met door onszelf uitgekozen partijen met bewezen expertise op dit gebied. Net als kinderen: ‘Zelf doen!’ Want schadeherstel van een monumentale kerk is niet niks. Dat kregen we gelukkig voor elkaar en dat legden we vast in een overeenkomst. Het mooie is, dat het IMG deze overeenkomst later heeft vertaald in een convenant. We doen dus niet zelf de expertise, maar kiezen wel de deskundigen die de schadeopname en de aanpak vaststellen op basis waarvan het IMG de toetsing doet en de vergoeding vaststelt.”

En die aanpak, daar gaat het om. “Het herstel moet wel echt goed gebeuren. Vooral bij onvervangbaar historisch erfgoed kun je het maar één keer verkeerd doen. Je moet je dus niet beperken tot een cosmetische operatie. Vroeger is ons ook wel Alabastine of epoxy aangeboden, maar de schade is niet alleen wat je ziet, de scheuren zitten door en door.” Constructief schadeherstel noemt Bekooy dat. “Het betekent dat je uitgaat van de bestaande constructie en ervoor zorgt dat die zijn oorspronkelijke functie kan vervullen. Niet meer en niet minder.”

Verantwoording

En was het IMG een prettige partij om mee op te trekken? Bekooy denkt even na. “Nou, op bestuurlijk niveau begrijp je elkaar wel. Maar uiteindelijk zijn het juristen die conclusies moeten verbinden aan het verhaal. Dan kom je bij een overheid die zich niet alleen moet verantwoorden tegenover de samenleving, maar ook tegen Shell en de NAM. Dat vond ik nu niet echt de meest dankbare fase in het proces.” En dan drukt Bekooy zich zachtjes uit, blijkt even later, als hij zegt: “Dat proces wens ik niemand toe.”

De frustratie zat ‘m in het, in zijn ogen, veelvuldig blijven vragen naar onderbouwing en uitleg om kosten verantwoord te krijgen. “Ik heb dat ervaren als gebrek aan vertrouwen”, vertelt Bekooy. “Maar je ontkomt er niet aan. Wij als SOGK hebben altijd gezegd: Geen euro van onze donateurs gaat naar het herstel van mijnbouwschade, en we willen daar ook geen euro aan verdienen. Alle schade moet dus ook echt worden vergoed, inclusief de bijkomende kosten. Dat betekent dat we soms tot in detail dingen moesten verantwoorden, waarvan je eigenlijk zou denken: je ziet toch wat de schade is, welk herstel plaatsvindt en wat de kosten zijn? En de expert heeft het onderbouwd. Heb dat vertrouwen.”

Lief

De ‘gestaalde discipline’ van het IMG, Bekooy kan er nu ook wel om lachen. “Het IMG had het bijvoorbeeld moeilijk als bij nadere beschouwing nieuwe schade opdook. Vooral als dit grote schades waren die we voor het eerst vanaf de steiger konden zien. Maar wat dan bijvoorbeeld wel weer ‘lief’ is van het IMG, is dat we 95 euro aan vergoeding van bijkomende kosten krijgen wegens het een dagdeel moeten thuisblijven voor de schadeopname.” Uiteindelijk is hij over de samenwerking met het IMG best tevreden, al was het maar omdat er toch een relatie ontstond. “We hebben zo’n zestig kerken in het effectgebied van de aardbevingen die allemaal schade hebben opgelopen. Zo’n veertig zijn er nu hersteld. Ik hoop dus dat het IMG een lang leven is beschoren. Want de overgangen van de ene naar de andere instelling, die hebben vooral veel tijd gekost.”

En nu staat er in Middelstum een resultaat waar Bekooy, de experts, adviseurs en uitvoerende bedrijven zich met recht durven en kunnen verantwoorden. “We zijn opgekomen voor het gebouw, nu openen we de kerk weer en laten iedereen zien hoe mooi de kerk zonder scheuren is geworden. We staan met z’n allen in voor het resultaat.”

Reageren

heel lief ja 11 juni 2022 - 08:32

Fijn om te lezen dat het IMG het kennelijk ook moeilijk heeft. Wat ook 'lief' zou zijn is als de vragen de gesteld zijn nu eens beantwoord worden. Ik heb wederom het idee dat de lastige vragen weer vakkundig genegeerd worden.

Sjoerdtsje, IMG 17 juni 2022 - 08:50

Op sommige vragen hebben wij het antwoord niet direct paraat. Dat vergt uitzoekwerk wat tijd kost. Op welke vra(a)g(en) heeft u nog geen antwoord gekregen?

N 17 juni 2022 - 09:43

Een jaar is wel erg lang voor uitzoekwerk, maar goed dat zal normaal zijn.. misschien zijn de vragen wel 'on-hold' gezet haha treurige bedoening

heel lief ja wordt nu boos 18 juni 2022 - 12:57

Dit is toch niet te filmen? Als ik een tip mag geven; verzamel de vragen, zet ze in een gedeeld bestand. Zodra een vraag is beantwoord, vermeld datum, plaats van plaatsing + naam van diegene die de vraag heeft beantwoord en geef status 'beantwoord' aan de vraag. Nu moeten wij alle door ons gestelde vragen kennelijk paraat hebben. Ze staan in alle nieuwsberichten, van boven tot onder. Het is niet onze taak hiervoor een systeem te bedenken. Heb ik zojuist wel gedaan, kostte geen enkele moeite. Ik zou zeggen: doe er wat mee want dit lijkt nergens op. Maar nog even wat vragen dan: 1. Waarom wordt Nivre niet aangeduid met Dekra? 2. Wat vinden jullie van de kritiek van de heer Vijlbrief? 3. Hoe kan het dat deskundigen niet voldoen aan de vereisten? 4. Waarom wordt er gesjoemeld met data om aan vereisten deskundigen te kunnen voldoen? 5. Hoe valt uit te leggen dat rapporten van deskundigen, door jullie aangesteld en door jullie door dik en dun aangemerkt als onafhankelijk en deskundig, met het grootste gemak aan de kant worden gekieperd om zo een enkele schademelder het nakijken te geven voor wat betreft het gelijkheidsbeginsel? 6. Wie voert het onderzoek naar de indirecte gevolgen van diepe bodemdaling uit? Daarmee bedoel ik dat onderzoek wat dus kennelijk opnieuw moest (buiten effectgebied). 7. En wie voert dit onderzoek uit binnen het effectgebied (stapeling)?

@IMG 11 juni 2022 - 14:45

Dat beeld heb ik ook. Er staan nog talrijke vragen uit, maar veel verder dan een: "We gaan het voor u navragen" komt de beantwoording niet. Ik constateer dat het bijna een jaar geleden is dat het nieuwe beoordelingskader in werking is getreden en dat er nog nauwelijks antwoorden zijn gekomen. Op deze website wordt er telkens mee geschermd dat een panel van deskundigen aan het nieuwe kader heeft gewerkt, maar de vraag wie zitting had in dat panel is zelfs nog niet beantwoord. Dan geeft mij het gevoel dat het IMG wat te verbergen heeft.

Sjoerdtsje, IMG 17 juni 2022 - 09:02

Antwoorden op sommige vragen duren nu eenmaal langer, omdat wij het antwoord niet altijd direct paraat hebben. We zijn alle vragen over het beoordelingskader aan het verzamelen, en we komen daar in een apart bericht op terug.

Jans Abee 11 juni 2022 - 15:50

iets met onafhankelijkheid, staatsbelang en iets met heel heel veel geld

Jans Abee 11 juni 2022 - 16:05

Beste Hans [IMG[ je moet niet zomaar zeggen dat de NAM geen invloed heeft/had op de beoordeling van schades, medewerkers van bv 10 BE werden/worden gedwongen om adviesrapporten te vervalsen, dus laat de IMG dit nu eerst eens grondig onderzoeken voor je zomaar iets uit je nek lult HANS

Hans, IMG 17 juni 2022 - 13:59

Hoi Jans, termen als 'uit m'n nek lullen' is niet de toon waarop ik zelf met mensen wil omgaan en praten, hopelijk snap je dit. Van mijn kant snap ik ook dat onze antwoorden niet altijd bevredigend zijn maar we zijn uiteraard bereid om inhoudelijk in gesprek te blijven met onze aanvragers.

Jans Abee 17 juni 2022 - 17:51

Ja dat snap ik de toon die gezet word hangt helemaal af van feiten die beweerd worden. Hans EXCUUS , maar hopelijk snap jij dat ook. Ik zelf zou NOOIT met mensen willen omgaan die geen normen en waarden hebben en andere mensen dwingen om de wet te overtreden [ zoals wat er gebeurd bij 10BE ] Met jou wil ik ook wel in gesprek maar dan moet je niet praten over ONZE antwoorden en WIJ ZIJN BEREID maar praten als Hans [met je eigen normen en waarden ] laat het maar weten kijk er naar uit. mvg Jans Abee [slachtoffer van strafbare feiten]

@IMG 11 juni 2022 - 20:06

Het is bij het IMG wel bekend dat vooral 10BE de trillingstool onjuist heeft toegepast. Daar heb is mailwisseling van gezien. Wat daarvan de oorzaak was laat ik in het midden. En nee communicatiemedewerker van het IMG nu moet je niet aankomen met dat onderzoekje dat jullie hebben gedaan naar de verschillen tussen de bureaus en dat daaruit niet blijkt dat 10BE minder toekent. Gelet op de opzet van dat onderzoek en de geconstateerde problematiek stond op voorhand al vast dat dat onderzoek nooit de antwoorden zou kunnen leveren voor de geconstateerde verschillen. Dat onderzoek was gewoon voor de bühne, om ons het idee te geven dat het IMG de zaak onder controle had.

Martin, IMG 24 juni 2022 - 16:10

We baseren ons graag op feiten, niet op aannames. Als u een concrete en onderbouwde aanwijzing heeft waar we iets mee kunnen, dan reageren we daar graag op.

Als reactie op het bericht van Martin d.d. 24 juni 27 juni 2022 - 12:54

Beste Martin. U wilt zich graag baseren op feiten. Voor feiten dat vooral 10BE de trillingstool onjuist heeft toegepast verwijs ik u naar p.36 van de stukken die horen bij het Wob-verzoek van 23 mei 2022. Het betreffende tekst fragment staat in een interne mail van het IMG. En dat het onderzoek niet de juiste informatie zou opleveren stond op voorhand vast, omdat de onderzoekspopulatie alle schademeldingen omvatte, terwijl de verschillen zich aan de randen van het effectgebied voordeden.

@redactie 12 juni 2022 - 12:53

Aansluitend op wat @IMG hierboven terecht opmerkt: het is, gelet op de enorme werkdruk, niet ondenkbaar, of beter: volstrekt te verwachten, dat de trillingstool is gebruikt om op voorhand causaliteit uit te sluiten. Als de trillingen vermeend onvoldoende zijn om dergelijke schade te veroorzaken (alle kritiek op de tool nog even buiten beschouwing latende) dan moet je niet raar opkijken als een deskundige dan al heel stevig een bepaalde kant op wordt getrokken. Om vervolgens die, mogelijk, verkeerde afslag op de meest fantasievolle wijze te beargumenteren. Daarbij worden argumenten, die het goed doen bij de Rechtbank, gekoesterd en naar voren gebracht. Kortom, de trillingstool heeft het wettelijk bewijsvermoeden om zeep geholpen.

Martin, IMG 24 juni 2022 - 16:13

Het is uiteraard niet zo dat de trillingstool wordt ingezet om op voorhand causaliteit uit te sluiten. De deskundige krijgt van het IMG vanuit de trillingstool informatie over de berekende trillingssnelheden. Deze gegevens worden meegenomen bij de beoordeling en ook in het adviesrapport weergegeven.

B.Soepboer 13 juni 2022 - 19:11

Al sinds medio 2021 wordt de zogenaamde trillingstool door het IMG oneigenlijk gebruikt om het wettelijk bewijsvermoeden systematisch onder te schoffelen.En met het optuigen van het controversiële, nieuwe beoordelingsmodel hebben ze hun "afscheep-model" geperfectioneerd. Het IMG is voor veel schademelders een ongeloofwaardige en onbetrouwbare overheidsorganisatie geworden. Een z.b.o., die een onoverzichtelijk juridisch en bureaucratisch systeem heeft opgestart, dat onbezonnen over grote groepen schademelders heen walst. Over de ondeskundigheid van de ingehuurde "deskundigen" hebben we het hier maar even niet. Het IMG is, ondanks alle personele uitbreiding, niet in staat haar doelstelling ( fatsoenlijke en rechtvaardige schadeafhandeling) waar te maken.

Jans Abee 14 juni 2022 - 17:30

Het is STAATSBELANG, maar medewerkers BEDWINGEN kan en mag Nooit niet, als dat niet word aangepakt dan is het einde zoek met onze rechtstaat. IMG doe wat jullie taak is/was en vergeet niet dat er een EED is afgelegd

Theo 17 juni 2022 - 18:06

Langer is een discutabel begrip Sjoerdtsje! Als ik in mijn functie vragen zo lang laat liggen had ik al lang ontslag.

Geoffrey 17 juni 2022 - 18:12

Nou bij deze je lult uit je nek Hans!! Hier hoeft geen excuus voor.. er worden al maandenlang vragen gesteld waar niet op terug word gekomen, logisch dat mensen dan kwaad worden. Even 1 ding het IMG is er voor de gedupeerden niet andersom

Jans Abee 17 juni 2022 - 19:13

Ja het IMG moet er zijn voor gedupeerden, ik vraag mij steeds meer af wat de betekenis is van een EED afleggen is

Reactie toevoegen

Deel in uw reactie geen persoonlijke gegevens, zoals uw dossiernummer, e-mailadres of telefoonnummer. Bij vragen over uw dossier kunt u contact opnemen met ons Serviceloket via 0800 4444 111.